Professionele statuten
Werknemer, zelfstandige of vennootschap: welk statuut kiezen?
De keuze van statuut hangt af van uw situatie: inkomensniveau, stabiliteit, ondernemingsproject, gewenste sociale bescherming. Hier is een duidelijke vergelijker van de drie hoofdopties.
Werknemer (CDI)
Maximale stabiliteit
✓ Aanbevolen als:
- U start uw carrière in BE (gecombineerde vergunning legt vaak dit statuut op)
- U wilt een stabiel en voorspelbaar inkomen
- Familie (werkloosheidsuitkering, ziekte-uitkering, pensioen)
- U wilt geen administratie beheren
Zelfstandige NP
Vrijheid + eenvoud
✓ Aanbevolen als:
- Freelance/consulting activiteit met enkele klanten
- Inkomen < 100 k €/jaar (boven dat, vennootschap efficiënter)
- U wilt de administratie minimaliseren
- Het risico op uw persoonlijk vermogen aanvaarden
Vennootschap (BV/NV)
Fiscale optimalisatie
✓ Aanbevolen als:
- Inkomen > 100 k €/jaar (fiscale winst wordt significant)
- U wilt kapitaal in de vennootschap accumuleren
- Belangrijke investeringen (vastgoed, materieel, R&D)
- Meerdere vennoten / terugkerende klanten
Gedetailleerde vergelijking
| Criterium | Werknemer | Zelfstandige NP | Vennootschap |
|---|---|---|---|
| Sociale bijdragen | 13,07 % werknemer + ~ 27 % werkgever (verborgen) | ~ 20,5 % van netto-inkomen (max ~ 23 800 €/jaar) | Idem NP op bezoldiging van bestuurder |
| Belasting | PB progressief 25-50 % + gemeente ~ 7 % | PB progressief identiek werknemer, op netto-inkomen | Vennootschapsbelasting 25 % (verlaagd 20 % op eerste 100 k €) + PB op dividenden + bezoldiging |
| Wettelijk pensioen | Berekend op brutoloon + loopbaanjaren | Geplafonneerd — minder gunstig dan werknemer | Idem NP + mogelijkheid VAPZ / IPT bovenop |
| Ziekte / arbeidsongeschiktheid | Ziekenfonds + werkgeversverzekering (1ste maand gedekt) | Enkel ziekenfonds — geen uitkering 1ste maand | Idem NP |
| Werkloosheid | Uitkering na bijdragen (RVA) | Geen werkloosheid — enkel uitzonderlijk « overbruggingsrecht » | Idem NP |
| Betaalde vakantie | 20 dagen min + vakantiegeld (≈ 1 maand loon) | U beslist wanneer — zonder bezoldiging | Idem NP |
| Aftrekbare kosten | Forfait of werkelijke kosten (beperkt) | Werkelijke beroepskosten — ruim aftrekbaar | Nog ruimer — auto, restaurants, opleidingen, … |
| Structuurkost | 0 € | ~ 100-200 €/jaar (kas + vereenvoudigde boekhouder) | Oprichting ~ 1 500 € + boekhouder ~ 2 000-4 000 €/jaar + min. kapitaal 1 € (BV) |
| Startkapitaal | Geen | Geen | BV: 1 € symbolisch maar financieel plan verplicht; NV: 61 500 € |
| Aansprakelijkheid | Geen (werkgeversaansprakelijkheid) | Persoonlijk vermogen ingezet voor beroepsschulden | Beperkt tot vennootschapskapitaal (behoudens ernstige bestuursfout) |
Bijzonderheid niet-EU-onderdanen
- Werknemer: uw werkgever dient een gecombineerde vergunning in voor u. De eenvoudigste weg als een bedrijf u aanwerft.
- Zelfstandige: u moet eerst een beroepskaart verkrijgen bij het gewest (BXL, WAL of VLA). Termijn 3-6 maanden, stevig dossier vereist (businessplan, toegevoegde waarde voor BE).
- Vennootschap: zelfde voorwaarde als zelfstandige NP — beroepskaart nodig voor niet-EU bestuurder. De vennootschap zelf kan vrij opgericht worden.
Verdiep volgens uw statuut
Schijnzelfstandige — opgelet
België sanctioneert hard de « schijnzelfstandige »: een vermeende freelancer die in werkelijkheid als werknemer werkt (vastgelegd rooster, strikte instructies, materiaal geleverd, één enkele klant). Bij herkwalificatie door de RSZ betaalt de werkgever achterstallige bijdragen + boetes, en de werknemer kan zijn statuut retroactief verliezen. Bij twijfel, raadpleeg een boekhouder gespecialiseerd in zelfstandigen.